Jotika's Oktober column 2011
‘Heb ik genoeg?’
‘Heb ik genoeg’ is de titel van het programma van de
KRO in de ‘Maand van de Spiritualiteit’, dat is in november a.s..
‘Heb ik genoeg’ is ook de vraag van Karin de Groot als ze aanklopt aan de
abdij van Affligem om een tiendaagse vipassana retraite te volgen.
Karin komt namens de KRO. In het programma van de KRO vertegenwoordigt zij een
zoekende mens. Maar zegt ze: ‘ik kom ook voor mezelf’.
Maar wat heeft zij nog te zoeken? Zij heeft een leuke betaalde baan, een man
waar ze trots op is, twee gezonde kinderen. Wat beweegt haar om hier aan te
kloppen?
We noemen het spiritualiteit. Ze gaat mediteren. Nu is dat vandaag de dag geen
bijzonderheid meer. Er zijn veel mensen die iets hebben met meditatie of yoga,
vastenweken, Boeddhabeeldjes, wierook, instant verlichting of een goeroe met
charisma .... Maar goed, Karin gaat op zoek. Ze krijgt een plek op de slaapzaal
waar zes andere vrouwen hun slaapzak hebben uitgerold, er is een
gemeenschappelijke douche, een lichtknop die om half tien uitgaat, geen
nachtlampje, er zijn 23 andere mensen, die niet spreken en een kerkklok die op
vastgestelde tijden uitnodigt tot gebed.
Zal deze spirituele ervaring haar zoeken bevredigen? Je zou het gaan geloven
omdat er veel mensen op af komen, ook al omdat meditatie langzamerhand
mainstream begint te worden, spiritualiteit commercieel gaat en een gat in de
markt blijkt te zijn.
Waar verlangt ze dan eigenlijk naar ? Als we de Boeddha mogen geloven dan heeft
de mens, die door verlangen geleid wordt, nooit genoeg.
Het manifesteert zich in velerlei vormen: allereerst als verlangen naar
zintuiglijke bevrediging, dan om te zijn of niet te zijn. Kenmerkend is dat
verlangen altijd meer wil, ook als het om iets spiritueels gaat, verlangen stuwt
ons voort, is niet te stillen. Verlangen heeft altijd honger, en in die zin is
verlangen al eeuwen mainstream.
Even is ons hart tevreden omdat er even geen leegte is als we de nieuwe auto of
het laatste spirituele boek binnen hebben. Maar het duurt niet lang of het
verlangen meldt zich weer: naar beter, groter of dieper: van gewone t.v. naar
breedband, van iPhone naar iPad, van de ene geliefde naar de volgende, van het
ene spirituele boek naar het andere.
Ik denk aan het schilderij van Salvador Dali : een figuur met een kleine mond en
een hele grote buik vol gaten.
Hij noemde het schilderij: ‘le mystere du desir.........’ ‘het mysterie
van het verlangen….’
‘Wanneer heb ik genoeg?’ is de vraag. Karin zit op haar kussen en hoort de
begeleidende stem van de meditatieleraar: ‘Voel de pijn van het verlangen naar
erkenning, van het hunkeren naar waardering, van de eenzaamheid, durf te voelen
en probeer het niet weg te duwen met eten, alcohol, drugs, de nieuwste gadgets,
de zoveelste affaire of de volgende gelukzalige spirituele ervaring’.
‘Hoe bereik ik dat?’ is de vraag van Karin.
‘Ga zitten, ga je eigen stilte binnen. Als je een klein beetje kunt
loslaten ben je een klein beetje gelukkig, als je veel kunt loslaten ben je heel
gelukkig, als je alles kunt loslaten ben je overgelukkig’.
‘Durf te kijken naar het verlangen, maak even een pas op de plaats, en erken:
ja, dit is in mij, er is verlangen, wachten, hunkeren, ik wil gezien worden,
omarmd, dit is verlangen. Het verlangen zelf wil gezien worden, voordat het zich
kan loslaten. Erken dat het er is, ja dit is in mij..... richt je aandacht dus
op het verlangen zelf, niet op het object van het verlangen’.
‘Ja, maar waar blijf ik dan? als er geen verlangen meer is?
Ik wil toch geen zombie worden....’
Het loskomen van verlangen is een groot avontuur! Een avontuur van niet–weten
waar je terecht komt, een avontuur van vertrouwen.
Durft Karin het aan? Durf jij het aan? Durf ik het aan? We zullen het weten de
volgende maand in het programma van de KRO ‘Heb ik genoeg?‘
